شوک سیاست پولی آمریکا حباب فلزات گرانبها را ترکاند
ریزش طلا؛ پایان یک صعود پرشتاب؟
بازارهای جهانی فلزات گرانبها پس از هفتهها و حتی ماهها رشد پرقدرت، در روزهای اخیر با ریزش سنگین طلا و نقره مواجه شدند؛ ریزشی که از منظر شدت و سرعت، در زمره کمسابقهترین اصلاحهای چند دهه اخیر قرار میگیرد.
قیمت جهانی طلا بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد و نقره با افتی نزدیک به ۳۰ درصد، یکی از شدیدترین ریزشهای تاریخی خود را به ثبت رساند؛ حرکتی که بسیاری از فعالان بازار از آن بهعنوان تخلیه حباب سفتهبازی یاد میکنند
علت ریزش طلا چه بود؟
بررسیها نشان میدهد ریزش طلا حاصل همزمانی چند عامل بنیادین و تکنیکال بوده است:
1️⃣ شوک سیاست پولی آمریکا
اعلام نامزدی کوین وارش بهعنوان گزینه ریاست فدرال رزرو آمریکا، انتظارات بازار را بهشدت تغییر داد. وارش بهعنوان چهرهای انقباضی شناخته میشود که بر انضباط پولی و کنترل تورم تأکید دارد.
این موضوع باعث شد بازارها احتمال کاهش سریع نرخ بهره را کنار بگذارند و حتی سناریوی نرخهای بهره بالاتر برای مدت طولانیتر را دوباره قیمتگذاری کنند.
2️⃣ تقویت دلار آمریکا
همزمان با تغییر انتظارات نرخ بهره، شاخص دلار تقویت شد. از آنجا که طلا رابطهای معکوس با دلار دارد، افزایش ارزش دلار فشار مضاعفی بر قیمت طلا وارد کرد و موج فروش را تشدید نمود.
3️⃣ فشارهای تکنیکال و سودگیری
طلا و نقره پیش از این ریزش، رشدهای کمسابقهای را تجربه کرده بودند.
- طلا در مقیاس سالانه بیش از ۷۰٪ رشد داشت
- نقره بهواسطه نقش آن در گذار انرژی و هوش مصنوعی، رشدهای هیجانی را ثبت کرده بود
در چنین شرایطی، شکسته شدن برخی حمایتهای تکنیکال کلیدی باعث فعال شدن حد ضررها و تشدید فروش الگوریتمی شد.
4️⃣ کاهش نقدینگی جهانی
افزایش بازده اوراق ۳۰ساله ژاپن به حدود ۳.۵٪ (بالاترین سطح در دو دهه اخیر) نشانه روشنی از پایان پول ارزان جهانی است.
این تحول باعث شد بخشی از سرمایهها از داراییهای بدون بازده مانند طلا به سمت اوراق بدهی با بازده مطمئنتر حرکت کنند.
نقره؛ قربانی اصلی ریزش فلزات گرانبها
اگرچه ریزش طلا قابلتوجه بود، اما نقره بیشترین آسیب را دید.
ساختار بازار نقره بهدلیل ذخایر محدود، نقدشوندگی کمتر و وابستگی به جریانهای سفتهبازی، آن را در برابر شوکهای نقدینگی بسیار آسیبپذیر میکند.
گزارشها نشان میدهد این افت، بدترین سقوط درصدی نقره در تاریخ معاصر بوده است.
اثر ریزش طلا بر بازار داخلی و صندوقهای طلا
ریزش شدید طلا در بازار جهانی، بهسرعت به بازار داخلی، صندوقهای طلا و گواهیهای سپرده منتقل شد.
در شرایطی که بازار داخل پیشتر با انتظارات تورمی و رشد نرخ ارز حمایت میشد، شوک خارجی باعث افزایش عرضه و احتیاط سرمایهگذاران شد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند در صورت صعود نرخ ارز، واکنش بازار داخلی میتواند کوتاهمدت و نوسانی باشد.
آیا ریزش طلا پایان روند صعودی است؟
با وجود شدت اصلاح، بسیاری از مؤسسات مالی بزرگ همچنان چشمانداز میانمدت و بلندمدت طلا را صعودی میدانند.
دلایل اصلی این دیدگاه عبارتاند از:
- ریسکهای ژئوپلیتیک فزاینده (ونزوئلا، خاورمیانه، تنشهای تجاری)
- خرید مداوم طلا توسط بانکهای مرکزی
- ریسک ساختاری برای دلار آمریکا
- انتظار برای کاهش نرخ بهره فدرال رزرو در سال ۲۰۲۶
از این منظر، ریزش اخیر بیش از آنکه نشانه پایان روند باشد، میتواند یک اصلاح عمیق در دل روند صعودی بزرگتر تلقی شود.
جمعبندی، ریزش طلا، هشدار یا فرصت؟
ریزش طلا در روزهای اخیر نتیجه ترکیب شوک سیاست پولی آمریکا، تقویت دلار، کاهش نقدینگی جهانی و تخلیه حباب سفتهبازی بود.
در کوتاهمدت، بازار همچنان میتواند پرنوسان و حساس به اخبار فدرال رزرو و سیاستهای ترامپ باقی بماند؛ اما در افق میانمدت، طلا همچنان یکی از اصلیترین گزینههای پوشش ریسک ژئوپلیتیک و پولی در جهان ارزیابی میشود.