زنگ خطری برای قیمتهای جهانی
بازار جهانی کالا در آستانه یک بحران جدی قرار گرفته است؛ بحرانی که آرام و تدریجی شکل گرفته اما پیامدهای آن میتواند بسیار شدید و بلندمدت باشد. آخرین آمارها نشان میدهد که بخش معدن، که ستون اصلی تأمین بسیاری از کالاهای حیاتی جهان است، با افت بیسابقهای روبهرو شده و این موضوع آینده بازار کالا را در معرض خطر قرار داده است.
سقوط ۸۰ تا ۹۰ درصدی توسعه معادن استراتژیک
طبق دادههای موجود، در دهههای اخیر توسعه معادن مهمی مثل مس و نیکل بین ۸۰ تا ۹۰ درصد کاهش یافته است. این دو فلز ستون اصلی زنجیره تولید صدها نوع کالا از جمله تجهیزات الکترونیک، خودرو، زیرساختها و صنایع انرژی پاک هستند.
این کاهش شدید یعنی:
- اکتشافهای جدید تقریباً متوقف شده
- سرمایهگذاری در بخش معدن به پایینترین سطح سالها رسیده
- آینده تولید کالاهای فلزی با عدمقطعیت جدی مواجه است
اتکا به معادن قدیمی؛ مسکّنی که دیگر جواب نمیدهد
در سالهای گذشته شرکتهای معدنی برای حفظ سطح تولید، تنها از یک راه استفاده کردند:
بهرهبرداری بیشتر از معادن قدیمی و دارای مجوز.
این تاکتیک در کوتاهمدت تولید را سرپا نگه داشت، اما مشکل اصلی اینجاست:
- ذخایر قدیمی رو به پایاناند
- کیفیت سنگ معدن کاهش یافته
- هزینه استخراج بالاتر میرود
به زبان ساده، منابعی که سالها بازار کالا را تغذیه کردند، اکنون کشش ادامه این روند را ندارند.
فاصله ۲۰ ساله از «کشف معدن» تا «ورود به تولید»
یکی از مهمترین دلایل نگرانی برای آینده بازار کالا، طولانی بودن فرآیند توسعه معادن است.
به طور متوسط:
از کشف یک معدن تا آغاز تولید انبوه، حدود ۲۰ سال زمان لازم است.
این یعنی حتی اگر همین امروز:
- سیاستهای اکتشاف اصلاح شود
- سرمایهگذاری بزرگ انجام شود
باز هم تا سال ۲۰۴۶ خبری از ورود حجم قابل توجهی از کالاهای فلزی به بازار نخواهد بود.
پس کمبود عرضه در بازار کالا یک مشکل کوتاهمدت نیست؛ یک بحران ساختاری است.
ورود به دوره کمبود عرضه؛ خطر جهش قیمت کالاها
با کاهش شدید توسعه معادن و محدود شدن ذخایر فعلی، جهان عملاً وارد دوره کمبود عرضه شده است. این کمبود، همراه با رشد تقاضا (بهخصوص در صنایع انرژی پاک و تکنولوژی)، میتواند باعث:
- افزایش شدید قیمت کالا
- نوسانهای شدید بازار
- فشار بر صنایع مصرفکننده فلزات
شود.
کارشناسان معتقدند این بار احتمالاً با یکی از بزرگترین جهشهای قیمت کالاها در دهههای اخیر روبهرو خواهیم شد.
جمعبندی؛ چرا بحران بازار کالا جدی است؟
بازار جهانی کالا با یک «بحران خاموش» روبهروست که دلیلش ترکیبی از کاهش اکتشاف، فرسودگی معادن قدیمی و طولانی بودن مسیر توسعه معادن جدید است. این عوامل در کنار هم به معنای کمبود عرضه در سالهای پیشروست؛ کمبودی که میتواند اقتصاد جهانی و صنایع مختلف را با چالش جدی مواجه کند.
جزئیات اخبار 
23 خرداد 1403
مطالعه ی بیشتر
