در حالی که تنشها میان ایران و ایالات متحده در ماههای اخیر افزایش یافته، گزارشها از تلاش برخی میانجیگران منطقهای برای دستیابی به یک توافق مرحلهای میان دو طرف حکایت دارد. پایگاه خبری «اکسیوس» در گزارشی اعلام کرده است که رایزنیهایی با هدف کاهش تنشها و رسیدن به یک چارچوب دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن در جریان است.
طرح توافق دو مرحلهای برای کاهش تنشها
بر اساس این گزارش، میانجیگران در حال بررسی یک توافق دو مرحلهای هستند که میتواند به کاهش درگیریها و ایجاد فضای مناسب برای مذاکرات گستردهتر منجر شود.
در مرحله نخست این توافق، پیشنهاد شده است که دو طرف به یک آتشبس ۴۵ روزه تن دهند. هدف از این دوره زمانی، ایجاد فرصت برای کاهش تنشها، جلوگیری از تشدید بحران و فراهم شدن زمینه برای مذاکرات سیاسی در سطح بالاتر عنوان شده است.
در مرحله دوم توافق نیز قرار است گفتوگوها برای پایان کامل درگیریها و رسیدن به یک توافق جامع دنبال شود. این مرحله میتواند شامل مجموعهای از تعهدات متقابل برای کاهش تنشهای نظامی و امنیتی در منطقه باشد.
اقدامات اعتمادساز در دستور کار مذاکرات
طبق گزارش اکسیوس، میانجیگران منطقهای در کنار بحث آتشبس، در حال بررسی مجموعهای از اقدامات اعتمادساز میان ایران و آمریکا هستند. یکی از محورهای این گفتوگوها، موضوع بازگشایی تنگه هرمز و تضمین امنیت عبور و مرور نفتکشها در این مسیر راهبردی است.
از سوی دیگر، مسئله ذخایر اورانیوم با غنای بالا نیز به عنوان یکی از موضوعات مهم در چارچوب مذاکرات مطرح شده و طرفهای میانجی تلاش میکنند راهکاری برای مدیریت این موضوع در قالب توافق احتمالی پیدا کنند.
تلاش برای دریافت تضمین از دولت ترامپ
در کنار این موارد، میانجیگران در تلاش هستند تضمینی از دولت دونالد ترامپ دریافت کنند که در صورت دستیابی به توافق و کاهش تنشها، اقدام نظامی جدیدی علیه ایران آغاز نشود. این موضوع به عنوان یکی از محورهای کلیدی برای ایجاد اعتماد میان طرفین مطرح شده است.
چشمانداز توافق
کارشناسان معتقدند هرچند دستیابی به یک توافق پایدار میان ایران و آمریکا با توجه به پیچیدگیهای سیاسی و امنیتی منطقه آسان نیست، اما تلاش میانجیگران منطقهای میتواند زمینهای برای کاهش تنشها و بازگشت تدریجی به مسیر دیپلماسی فراهم کند.
در صورت موفقیت این ابتکار، توافق دو مرحلهای پیشنهادی میتواند به عنوان گامی اولیه برای مدیریت بحران و ایجاد فضای مناسب برای مذاکرات گستردهتر میان تهران و واشنگتن عمل کند.